محققان با بهرهگیری از تکنیکهای پیشرفته تصویربرداری، موفق به شناسایی یک دهانه برخوردی نهان در زیر بستر اقیانوس اطلس شدهاند. این کشف گواهی بر وقوع یک رویداد کیهانی فاجعهبار در پیشینه زمین است.
به گزارش دپارتمان اخبار علمی رسانه تکنا، دهانه برخوردی نادیر با قطری نزدیک به ۹ کیلومتر در عمق ۳۰۰ متری کف اقیانوس اطلس مدفون شده است. بر پایه یافتههای پژوهشگران دانشگاه هریوت-وات، تصاویر بهدستآمده مؤید آن است که این دهانه در اثر برخورد یک سیارک به زمین، نزدیک به ۶۶ میلیون سال پیش، شکل گرفته است.
این کشف دیدگاه جدیدی را در خصوص رویداد انقراض بزرگ آخر دوره کرتاسه، که منجر به نابودی دایناسورها شد، ارائه میدهد. نکته مهم این است که سن دهانه نادیر با رویداد برخورد چیکشلوب در مکزیک، که به عنوان عامل اصلی این انقراض شناخته میشود، همزمان است. این همزمانی احتمال دخالت دو برخورد سیارکی در این فاجعه را تقویت میکند.
دکتر اویسدین نیکلسون، کاشف این دهانه، اظهار داشت تصاویر تازه، تصویری آشکار از این رویدادهای کیهانی ویرانگر را به نمایش میگذارند. او افزود برآورد اولیه ما از قطر سیارک برخوردی نزدیک به ۴۰۰ متر بود، اما دادههای سهبعدی تازه، ابعاد بزرگتری در بازه ۴۵۰ تا ۵۰۰ متر را نشان میدهند. نیکلسون این دهانه را در حین مطالعه دادههای لرزهنگاری کف اقیانوس اطلس در سواحل غرب آفریقا کشف کرد. وجود یک فرورفتگی دایرهای بزرگ در دادهها، او را به بررسی احتمال برخورد سیارکی سوق داد.
برای تایید این فرضیه، محققان از دادههای لرزهنگاری سهبعدی با وضوح بالا استفاده کردند. تحلیل این دادهها نشان داد که ویژگیهای دهانه نادیر، از جمله وجود رشتههای مارپیچی در اطراف قله مرکزی، کاملا با الگوهای ناشی از اثر برخورد مایل یک جسم آسمانی بزرگ سازگار است. برآورد شدت برخورد سیارک به زمین، نزدیک به ۲۰ کیلومتر بر ثانیه یا ۷۲ هزار کیلومتر بر ساعت تخمین زده شده است.
تصاویر جدید، جزئیات بیسابقهای از فرآیندهای زمینشناسی پس از برخورد ارائه میدهند. برخورد سیارک، علاوه بر تشکیل دهانه، باعث وقوع زمینلرزههای شدید، گسیختگیهای گسترده در بستر دریا و شکلگیری سونامیهای عظیم در اقیانوس اطلس شده است. همچنین، فروریزش قسمتهایی از حاشیه فلات قاره، رانشهای زمینی وسیعی را در پی داشته است.
نیکلسون تأکید کرد که برخورد سیارکی با این ابعاد، رویدادی نادر و کمسابقه در تاریخ زمین است. نزدیکترین رویداد مشابه، انفجار سیارکی در تونگوسکا در سال ۱۹۰۸ بوده است. این کشف تازه، فرصتی ارزشمند برای دانشمندان فراهم آورده تا مدلهای دقیقتری از فرآیند شکلگیری دهانههای برخوردی در محیطهای دریایی تدوین کنند. محققان در تلاشاند با انجام عملیات حفاری در دهانه نادیر، نمونههایی بدست آورند که اطلاعات بیشتری درباره شرایط حاکم در زمان برخورد، سن دقیق دهانه و توالی رویدادهای پس از آن ارائه دهد.