به گزارش خبرگزاریهای بینالمللی، فرانسه برنامهای کلان برای واکسیناسیون گسترده اردکها علیه ویروس آنفولانزای پرندگان تدوین و اجرا نموده است. این طرح پیشگیرانه با هدف مهار شیوع بیماری و کاهش تلفات جانی در مزارع مرغداری تدوین شده و تا پایان تابستان سال ۲۰۲۴ میلادی پیشبینی میشود حدود ۶۰ میلیون اردک در سراسر این کشور اروپایی واکسینه گردند.
جوسلین مارگری، رئیس انجمن دامپزشکان مرغداری فرانسه، در مورد ضرورت این اقدام تأکید کرده که فشار ویروسی بر روی واحدهای تولیدی بسیار بالا است و واکسیناسیون گسترده تنها راهکار موثر برای قطع زنجیره انتقال بیماری و پیشگیری از مرگومیر گسترده پرندگان محسوب میشود. او اضافه کرد که این استراتژی نه تنها سلامت قلهها را تضمین میکند، بلکه ثبات اقتصادی صنعت مرغداری را نیز در درازمدت حفظ خواهد کرد.
تاریخچه شیوعهای گذشته نشاندهنده آسیبهای جدی ناشی از آنفولانزای پرندگان در فرانسه است. در دورۀ ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ و مجددا در سال ۲۰۲۰، موجهای بیماری منجر به کشتار اجباری تعداد بسیار زیادی از اردکها گردید که هزینههای سنگین مالی را به كشاورزان و صنعت مرغداری تحمیل نمود. تجربههای مریر این سالها عامل تدوین رویکرد پیشگیرانه به جای واکنشمحورانه شده است.
مکانیزم واکسیناسیون و چالشهای اجرایی
در روال معمول، شناسایی حتی یک مورد مثبت آنفولانزا در یک مزرعه موجب کشتار کل قله میشود تا از گسترش ویروس جلوگیری گردد. این رویکرد اگرچه برای کنترل بیماری ضروری به نظر میرسد، اما ضربههای مالی غیرقابل جبرانی به مالکان مزارع وارد میسازد و چرخه تولید را ماهها متوقف نگه میدارد. واکسیناسیون پیشگیرانه با ایجاد إمنیت در قلهها، احتمال بروز اپیدمی را به شدت کاهش داده و نیازی به کشتارهای گسترده را از بین میبرد.
نکته قابل توجه در این میان، البته، پیچیدگیهای لجستیکی و فناوری در اجرای طرح به مقیاس ملی است. تأمین حجم واکسن، آموزش نیروها، نظارت بر سردسته یخچالی و ثبت دقیق دادههای إمنیتی پرندگان نیازمند هماهنگی بینالمللی بین وزارت کشاورزی، سازمانهای دامپزشکی و بخش خصوصی است. با بهرهگیری از زیرساختهای پیشین إپیزووتیک، سعی دارد این فرآیند را با حداقل اختلال در زنجیره تامین اجرا نماید.
از منظر بینالمللی، تجربه فرانسه میتواند الگوی قابل تکراری برای دیگر کشورهای اروپایی و مناطق پرتراکم مرغداری باشد. سازمانهای مرجع جهانی نظیر WOAH و FAO این طرح را به دقت رصد میکنند تا اثربخشی واکسیناسیون مقیاس بزرگ در کنترل آنفولانزای پرندگانی با شیوع بالا ارزیابی گردد. نتایج این کمپین میتواند مبنای تغییر پروتکلهای پیشگیری در سطح جهانی قرار گیرد.
افقهای اقتصادی و زیستی طرح ملی
دامپزشکان و اقتصاددانان بخش مرغزاری انتظار دارند که با تکمیل واکسیناسیون ۶۰ میلیوناردک تا تابستان آینده، هزینههای مستقیم و غیرمستقیم ناشی از کشتارهای اجباری به شدت کاسته شود. حفظ قلههای پرورشی تضمینکننده تداوم تولید پروتئینهای ارزان و برای مصرفکننده داخلی و صادراتی است. همچنین کاهش استفاده از ضدزیوتيات در مزارع، اثرات زیستمحیطی مثبت میتواند داشته باشد.
در جمعبندی، این گام استراتژیک فرانسه نشاندهنده تغییر پارادایم از مدیریت بحرانی به پیشگیری ساختاری در کنترل بیماریهای حیوانی است. موفقیت این طرح نه تنها امنیت غذایی ملی را تقویت میکند، بلکه دانش و تجربه ارزشمندی برای مقابله با تهدیدات ویروسی آتی در مقیاس جهانی ایجاد خواهد نمود. پیگیری نتایج إپیدمیولوژیک و اقتصادی در ماههای آتی، مسیر توسعه پروتکلهای پیشگیرانه در سایر گونههای مرغداری را نیز رقم خواهد زد.
همکاری بینالمللی در توسعه واکسنهای بهروز برای سلالات جدید ویروس بخش حیاتی این طرح است. توارهای مرجع در فرانسه با شبکههای جهانی و دادههای ژنتیکی ویروس را به اشتراک میگذارند تا واکسنها با دقت بیشتری علیه مهاجم فعلی طراحی شوند. این هماهنگی علمی اطمینان میدهد که واکسیناسیون یک واکنش موقت نبوده، بلکه جزء یک سیستم دفاعی پویا و بروز است.
نظارت -واکسیناسیون از طریق سامانههای دیجیتالی ردیابی قلهها، امکان شناسایی سریع هر نشت ویروسی را فراهم میکند. دامپزشکان میدانی با بهرهگیری از برنامههای موبایل و پایگاه داده مرکزی، وضعیت إمنیتی هر پرنده را ثبت و در صورت بروز علائم مشکوہ، بلافاصله نمونهبرداری و تدابیر مهار را آغاز میکنند. این زیرساخت فناوری، شفافیت و پاسخگویی را در کل زنجیره تولید تضمین میکند.
با وجود پیشرفتهای علمی، چالشهایی چون پذیرش اجتماعی، هزینههای ستیکی و مدیریت ریسکهای تجاری همچنان باقی ماندهاند. برخی صادرکنندگان نگران محدودیتهای موقت در بازارهای جهانی هستند، هرچند شواهد نشان میدهد که کشورهای واردکننده به تدریج پروتکلهای جدید را بر اساس وضعیت إمنیتی به جای کشتار کامل میپذیرند. گفتوگوهای دیپلماتیک و استانداردسازی گواهیهای بهداشتی، راه گشای این موانع خواهد بود.
در بینهایت، تجربه فرانسه میتواند الگوی مدیریت یکپارچه بیماریهای حیوانی در عصر تغییرات اقلیمی و تجارت جهانی باشد. ترکیب واکسیناسیون مقیاس بزرگ، نظارت ژنومیکی و همکاری بینقطاعات، چارچوبی برای مقابله با تهدیدات آتی ایمنسازی میسازد. ادامه سرمایهگذاری در پژوهش، آموزش نیروها و انعطافپذیری قانونگذاری، کلید پایداری صنعت مرغداری در درازمدت خواهد بود.