تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا با رصد عمیق کیهان، دادههای تازهای از ابرنواخترهای کهن در دوران ابتدایی جهان در اختیار محققان قرار داد. تعدادی از این ستارگان در حال انفجار، دورترین نمونههای شناخته شده از نوع خود محسوب میشوند که برای سنجش نرخ انبساط کیهان بسیار ارزشمند هستند.
برنامه جیدز و کشف ابرنواخترهای دور
بر اساس گزارش ناسا، محققان برای دستیابی به این نتایج، تصاویر بهدستآمده از برنامه جیدز تلسکوپ جیمز وب را بررسی و تحلیل کردند. این تلسکوپ برای رصد ابرنواخترهای بسیار دور گزینه ایدهآل است، زیرا نور آنها طول موجهای درازی دارد که پدیدهای با نام سرخگرایی کیهانی نامیده میشود.
قبل از پرتاب جیمز وب، تنها تعداد محدودی از ابرنواخترهای دور کشف شده بودند که مربوط به زمانی میبودند که کیهان ۳.۳ میلیارد سال سن داشت. اکنون با برنامه جیدز، دانشمندان توانستند ابرنواخترهایی را آشکار کنند که مربوط به دورهای هستند که جهان کمتر از ۲ میلیارد سال سن داشت.
پیش از این، محققان از تلسکوپ فضایی هابل برای مشاهده ابرنواخترها در دوران جوانی کیهان بهره میبردند. با جیدز، امکان شناسایی ابرنواخترها در زمانی که جهان در سنین نوجوانی بوده، فراهم شده است. محققان امیدوارند در آینده ابرنواخترهای کهنتری نیز بیابند.
برای کشف این ابرنواخترها، محققان چندین عکس جیمز وب را با فاصله زمانی یک سال مقایسه کردند. آنها به دنبال نشانههایی بودند که در طول این یک سال ناپدید شده بودند یا شکل گرفتهاند. این اجرام که در طول زمان دگرگونی میکنند، گذرا نامیده میشوند و ابرنواخترها نیز نوعی از گذراها محسوب میشوند. در نتیجه، محققان با بررسی اجرام گذرا، نزدیک به ۸۰ ابرنواختر را شناسایی کردند.
این ستارگان در حال انفجار آنقدر درخشانند که برای اندازهگیری فواصل دور کیهانی به کار میروند و دانشمندان با استفاده از آنها میتوانند شدت انبساط جهان را محاسبه کنند.