والدین کنترلگر نشانهها، مضرات و زیربنای کودک سالم, یکی از روشهای تربیت که در زمان حاضر بسیار پرطرفدار شده، فرزندپروری سبک هلیکوپتر میباشد. در این روش، والدین مانند موجودند؛ مدام پرواز میکنند، حرکات فرزندشان را مدیریت میکنند و در جنبههای مختلف زندگی فرزند را در معرض دستوری خود قرار میدهند. در این مقاله به خصوصیات والدین کنترلگر، فواید و اثرات منفی این سبک از تربیت صحبت خواهیم کرد. همراه ما بمانید.
نشانههای والدین کنترلگر دکتر، روانشناس بالینی میگوید والدین کنترلگر تمایل بیش از حد برای حفاظت از فرزندانشان دارند و مدام در وضعیت چشط انگیختهاند.
بسیاری از اوقات برنامههای ریز و عمیق فرزندشان را مدیریت میکنند و همواره سعی در سادهسازی هر چیز برای فرزندشان دارند. والدین هلیکوپتر بیش از مرز محافظتکننده و کنترلگرند، چیزی است که این نقش را مسئولیت و مأموریت خود میدانند. دکتر، نویسنده کتاب اختلالاتاضطرابی میگوید والدین هلیکوپتر همیشه نسبت به آزمونها و بهویژه پیروزیها یا ناکامیهای فرزندانشان خود را مسئول میدانند.
این افراد از جایگاه برجسته خود در زندگی فرزندشان بیش از حد आनन्द میبرند و باور دارند که این سبک تربیت هیچ مشکلای ندارد. یکی دیگر از نشانههای والدین کنترلگری این است که بسیار زیاد برای فرزندشان حق انتخاب را میکنند، دوستان و فعالیتهای روزمره فرزندشان را خود انتخاب میکنند، همیشه خود را در بازیهای کودک قرار میدهند و اجازه نمیدهند’ علل رفتارهای کنترلگرانه والدین ۱.
حو جلوی این اتفاقات ناگوار را بگیرد.
گرچه ناکامی خوردن فرزند یک امر طبیعی است، اما این اشتباهات و چالشهای گوناگون، مهمترین גורه افزایش تابآوری افراد محسوب میشوند. والدین کنترلگری میخواهند از هر حادثه ناگواری که در کمین فرزندشان باشد، پیشگیری کنند، در حالی که نمیدانند با این کار چه آسیب شخصیشناختی به شخصیت فرزندشان میزنند. ۲.
حس اضطراب نگرانی در عرصههای گوناگون از جمله اقتصاد، بازار کار و مشکلات اجتماعی، والدین را وادار میکند تا برای محافظت از فرزندشان مدام در زندگی او دخالت و بی بمراقبت کنند. این حس اضطراب و نگرانی، والدین را به این باور تبدیل کرده است که میتوانند فرزندشان را از همه صدمهها پشتیبان باشد، اما این باور وهمسنگینی نیست. ۳.
جبران بیش از حد والدینی که در کودکی به آنان بی‑توجهی شده است یا آنها را نادیده گرفتهاند، امکانپذیر است تا جبران این رفتارها بیش از حد فرزندشان را کنترل کنند. ۴. تأثیرپذیری از والدین دیگر بعضی اوقات برخی والدین با دیدن والدین هلیکوپتر دیگر و رفتارها و دقتهای بیش از حد آنها، عذاب وجدان میگیرند و فکر میکنند خودشان والدین خوب برای فرزندانشان نیستند و رفتارهایشان را تغییر خواهند داد و به والدین هلیکوپتر تبدیل خواهند شد.
تأثیرات منفی رفتارهای والدین کنترلگر تعداد زیادی از والدین کنترلگری در ابتدا با مقصد مراقبت از فرزندشان و دقت به او، این سبک را پیش میگیرند، اما به مرور زمان پرشهای نظارتی آنها افزایش مییابد و میخواهند خود را در همه فعالیتهای مربوط به فرزندشان دخالت بدهند. در این قسمت از مقاله، چند از مهمترین تأثیرات والدین کنترلگری را میگوییم. ۱.
افت اعتماد بهنفس و عزتنفس فرزند مشکل مهم فرزندپروری بیش از حد کنترلگری این است که نتیجهای معکوس میدهد. والدین کنترلگری مدام برای بهبود کارکرد فرزندشان در فعالیتهای گوناگون مربوط به او دخالت میکنند و انجام بیش از حد این کار این حس را به فرزندشان منتقل میکند که والدینم به من مطمئن کافی برای انجام این کار ندارند. و اعتماد بهنفس کودک خدشهدار میشود. ۲.
تحکیمنشدن تواناییهای مقابلهای فرزند اگر والدین در همه ناکامیها و لحظات ناگوار فرزندشان کنارشان باشند یا برای پیشگیری از اتفاقات ناگوار مدام در حال انجام اقدامات مختلف باشند، وقتی کودک یاد میگیرد که ناکامیهایش را فهمیدن کند، با آنها کنار بیاید و در پی تلاش برای پیشرفتکردن باشد؟ والدین هلیکوپتر مانع از تحکیم تواناییهای مقابلهای در وجود فرزندشان خواهد شد.
بر پایه پژوهشی که در سال ۲۰۱۸ انجام شده است، والدینی که بیشتر از حد بر رفتارها و فعالیتهای فرزندشان نظارت میکنند، توانایی شناسایی و تنظیم احساسات را از فرزندشان سلب میکنند. ۳. افزایش اضطراب فرزند با دقت به پژوهشی که در مجله مطالعات کودک و خانواده انتشار شده است، نظارتی بیش از حد والدین ôری علت افزایش اضطراب و افسردگی کودکان میشود. ۴.
گسترش نیافتن تواناییهای زندگی امکانپذیر والدینی که همیشه آمادهاند تا بند کفشهای فرزندشان را ببندند، بشقاب غذاخوری او را جمع کنند، اتاخ را مرتب کنند و مواظب انجام تکالیف بهموقع او باشند، در ظاهر والدینی همراه و حمایتکننده بهنظر میرسند، اما در حقیقت کنترلگری بیش از حد آنها، مانع جدا‑گانهشدن و یادگیری تواناییهای زندگی فرزندشان میشود. ۵.
ممانعت از خودکارآمدی فرزند والدین هلیکوپتر، به جای اینکه روش درست دفاع- از خود را به فرزندشان آموزش دهند، خودشان داخل عمل میشوند و از او دفاع میکنند. آیا این والدین در همه مرحلههای زندگی فرزندشان کنارش خواهند بود؟ این کودکان بزرگ خواهند شد و در محیط مدرسه و بعداً در محل کار نمیتوانند به خوبی با چالشها کنار هم کنند.
دلنشین که بدانید، والدین کنترلگری در بزرگسالی فرزندشان هم دست از سر او برنمیدارند و با رفتارهای بیش از حد نظارتی، اعتماد بهنفس او را آسیب میزنند. دکتر، متخصص فرزندپروری میگوید همیشه باید به جستجوی زمانهایی باشیم که یک قدم از حل مشکلات فرزندمان عقبنشینی کنیم.
اجازه دادن به فرزند برای حل مشکلات و پیداکردن راهحل مستقل، انعطافپذیری و اعتماد بهنفس او میآورد. جنبههای مثبت فرزندپروری هلیکوپتر گرچه کلمه والدین هلیکوپتر طبق معمول به شکل تحقیرآمیزی مفید‑گیری میشود، فرزندپروری هلیکوپتر مطلقاً بد نیست. فرزندان والدین هلیکوپتر همیشه بهموقع میرسند، تکالیفشان را انجام خواهند داد و در چارچوب مشخصی حرکت میکنند.
والدین هلیکوپتر ملایمندند همیشه در جریان کارکرد تحصیلی فرزندشان باشند و اگر فهمید کم شدن تحصیلی فرزندشان شوند، هر کاری که از دستشان برآید برای حمایت از او انجام خواهند داد. این حمایت در تمامی عرصههای زندگی فرزندان والدین کنترلگری جریان دارد. والدین هلیکوپتر همیشه برای حل مشکلات و چالشهای فرزندشان همه تلاششان را میکنند.
اهمیت دادن به سلامت جسم و روان فرزند زیاد خوب است، اما مهمتر این است که در کنار این حمایزه، فضایی برای رشد، یادگیری تواناییهای تازه و کنارآمدن با ناکامی به فرزندتان بدهید. آزمایشهای بزرگسالان که والدین هلیکوپتر داشتهاند محققان دانشگاه در یک نظرسنجی از افراد که والدین کنترلگر داشتهاند، خواستند احساسشان را درباره این سبک تربیت بیان کنند.
چند مورد از نظرات کاربران عبارتاند از بسیار اکثر وقتم مضطربم و حس ناامنی مبهمی وجودم رو در بر میگیرد. در همه موقعیتهای شغلیم مدام در حال چشطن- هستم که مبادا خطایی کنم و علت ناآمدی دیگران بشم. این حس واقعا زجارهور. والدین هلیکوپتر من همیشه انتظارهای بیش از حد توان من دارند و نمیپذیرند که من فرد بالغ شده‑ام. من با مادر کنترلگر بزرگ شدم و به معنای واقعی هیچ مهارتی یاد نگرفتم.
اکنون فردی ۴۰ سالهام که هیچ اعتماد بهنفسی نداره و مدام حس بیارزشی میکنه. میبینید؟ با وجود اینکه والدین کنترلگر فکر میکنند این بهترین سبک پرورشکردن فرزند است، فرزندانشان با آنها همنظری نیستند و هر کدام بهنو͏ری از زندگیشان ناخشنوداند. چطور والدین کنترلگر نباشیم؟ خودتان والدی گر هستید یا همسرتان؟ در این بخش از مقاله، درباره نحوه برخورد با والدین کنترلگر و پیشگیری از حرکت کنترلگری صحبت خواهیم کرد. ۱.
مانع جدا گانهشدن فرزندتان نشوید جدا گانهشدن کودک فرآیندی تدریجی است. به اندازه که از دوران کودکی همین جملات را از فرزند خردسال میشنوید میخواهم خودم انجامش بدم یا خودم میتونم. گفتن این جملات ابراز نیاز او به جدا گانهشدن و اولین قدم برای حرکت به سوی استقلال زیاد است. با نظارت غیرمستقیم اجازه دهید فرزندتان کارهای شخصیاش را خودش انجام بدهد؛ حتی اگر صدها بار در این مسیر نادرست کند و ناکامی بخورد.
به فرزندتان آزادی مشابه با سن او بدهید. با این کار به فرزندتان نشان میدهید که به او مطمئن دارید و به رشد فردیاش احترام میگذارید. با تکرارحیلکردن کارها به فرزندتان، هم به مرور زمان استقلال او افزایش مییابد و هم شما از نقش والدگری کنترلگری فاصله میگیرید. ۲. به فرزندتان اجازه بدهید نظراتش را بگوید تمایلات گوناگون در وجود هر انسانی نهادینه شدهاند.
به همین دلیل است که سبک غذاخوری، خوابیدن و بازیکردن هر کودکی با فرد دیگر متفاوت است. کودکان از همان سال اول زندگی که تا این_DATE توانایی سخنگویی کردن و جملات آشکار را ندارند، با ایما و اشاره و حرکات گوناگون شما را با سرگرمیها، بازیها و غذاهای مورد علاقهشان آشنا میکنند. به فرزندتان اجازه دهید درباره علاقهمندیهایش سخن بگویید و نظراتش را بگوید. ۳.
به فرزندتان حق انتخاب بدهید کودکان باید همه چیز را بیاموزند، از جمله این که چطور انتخابهای عقلانی داشته باشند. از همان سالهای ابتدایی زندگی به کودک حق انتخاب بدهید.
برای مثال از کودک خردسال سوال کنید بگفتن بین آن دو، کدام غذا میخواهید بخوری؟ یا دوست داری کدام لباس رو بپوشی؟ از طریق این آزمون و خطا و علاوه بر این که اعتماد بهنفس کافی برای انتخابهای درست را به فرزندتان میدهید، خودتان هم از نقش همیشگی ناظر فاصله میگیرید. ۴. انتظارات از پیش‑تعیینشده خود را کنار بگذارید با مهمترین قدم در جهت افت رفتارهای کنترلگری، کنار گذاشتن توقعات بیپایان است.
هر پدر و مادری برای فرزندش آرزو و امید دارد. اما آیا تا به حال به این فکر کردهاید که با تلاش جهتدهی به فرزندتان و برآوردن انتظارات شما، او را از علایق و استعدادهایش دور میکنید؟ به فرزندتان پشتیبانی کنید علایق و استعدادهای او را کشف کنید و در صورت نیاز او را راهنما کنید. با این کار به بهترین شکل ممکن به فرزندتان نشان میدهید که برای علایق او ارزش قائلید و در هر شرایطی کنارش هستید.
کلام پایانی والدین کنترلگری با مقصد پیشگیری از ناکامی خوردن و ناکامی فرزندشان، مدام او را میبیند و همانند هلیکوپتر که در حال پرواز است، تمام رفتارها و فعالیتهای فرزندشان را زیر نظر میگیرد. با اثرات منفی این سبک تربیت آشنا شدید، اگر تا به حال والدین هلیکوپتر بودهاید، تلاش کنید با قدمهای کوچک و کمکم کنترل مداوم فرزندتان را کنار بگذارید و به پرورش استقلال او پشتیبانی کنید. شما هم نشانههای والدین ô‑ را دارید؟
به نظرتون این سبک تربیت چه جنبههای مثبت و منفی برای فرد دیگر دارد؟ لطفا نظرات و آزمونهای ارزشمندتان را با ما و کاربران عزیزمان در میان بگذارید.
