به گزارش خبرگزاری علمی ناسا، کاوشگر خورشیدی پارکر در پنجم سپتامبر سال ۲۰۲۲ توانست برای اولین بار از قلب یک طوفان خورشیدی بسیار قدرتمند به سلامت بگذراند و تصاویر ارزشمندی از این رویداد ثبت کرد.
این دستاورد نه تنها یک پیروزی مهندسی محسوب میشود بلکه یک نظریه بیست ساله درباره تعامل میان غبار میان سیارهای و پرتاب جرم از تاج خورشید را نیز به طور تجربی تایید کرد.
خروج جرم از تاج، که به اختصار سیامای شناخته میشود، پرتاب حجمی از موادی است که از لایه بیرونی اتمسفر خورشید به فضا روانه میشوند و میتوانند ماهوارهها و زیرساختهای مخابراتی زمین را تحت تأثیر قرار دهند.
کاوشگر پارکر با طراحی مقاوم در برابر حرارت و اشعه، بدون هیچای از میان این ابر عظیم پلاسما عبور کرد و دادههای دقیقی از میدان مغناطیسی، غلظت ذرات و دینامیک جریان را جمعآوری نمود.
دانشمندان اکنون میتوانند با بررسی دادههای ثبتشده، درک تازهای از نحوه برخورد غبار میان سیارهای با جریانهای پرتابی خورشید کسب کنند؛ نظری که تا پیش از این تنها در قالب محاسبات نظری مطرح میشد.
مهمترین نکتهی که این مشاهدات آشکار کرد، جابجایی غبار میان سیارهای تا فاصلهی حدود ده میلیون کیلومتر از خورشید است؛ پدیدهای که نشان میدهد طوفانهای خورشیدی میتوانند محیط فضا را در مقیاس وسیعی بازتعریف کنند و اثرات آنها فراتر از انتظارهای قبلی است.
این پیشرفت امکان بهبود مدلهای پیشبینی آب و هوای فضایی را فراهم میآورد، چرا که دادههای واقعی از درون طوفان به دانشمندان کمک میکند تا زمانبندی و شدت اثرات بر زمین را با دقت بیشتری تخمین بزنند.
با موفقیت این ماموریت، برنامههای آتی ناسا برای کاوشهای نزدیکتر به خورشید، از جمله ماموریتهای پیشنهادی با مدارهای بیضیتر، پایه علمی قویتری پیدا کردهاند.
در سالهای آینده، ترکیب اطلاعات پارکر با مشاهدات تلسکوپهای زمینی و فضایی دیگر، تصویر جامعتری از چرخه فعالیت خورشید و تاثیرات آن بر سیستم شمسی را به ما خواهد داد و به طور مستقیم در حفاظت از زیرساختهای حیاتی زمین نقش خواهد داشت.
پارکر همچنان در مسیر خود ادامه میدهد و انتظار میرود در دورههای بعدی، طوفانهای أشد و پیچیدهتری را تجربه کند که دانش بشر را درباره ستارهی ما به سطح جدیدی خواهد رساند.
دادههای ارسالی توسط پارکر نشان میدهد که میدان مغناطیسی درونی طوفان خورشیدی پیچیدگیهایی دارد که مدلهای رایانهای قبلی قادر به پیشبینی آنها نبودند؛ این موضوع الزام میکند محققان الگوریتمهای شبیهسازی را با پارامترهای واقعی بهروزرسانی کنند.
همزمان با عبور کاوشگر، تلسکوپهای فضایی نظیر یان هینود و سولار اوربیتور نیز مشاهدات همزمان انجام دادند که امکان بررسی سهبعدی توسعه طوفان را از ریشه تا لبههای هلیوسفیر فراهم آورد.
تحلیلهای اولیه میکند که موجهای شوک ناشی از پرتاب جرم تاج خورشیدی میتوانند ذرات را به انرژیهای بسیار بالاتر از انتظار شتاب دهند، پدیدهای که خطرات چراغهای خورشیدی برای های ماموریتهای آتی به مریخ را تشدید میکند.
مهندسان ناسا با استفاده از دردهای حرارتی پیشرفته و سیستمهای مدیریت توان هوشمند، تضمین کردهاند که پارکر در مواجهه با دمای بیش از یک میلیون و سیصد هزار درجه سلسیوس و باریابی شدید ذرات، عملکرد کامل خود را حفظ میکند.
برنامهریزی برای دورهای بعدی پرواز شامل ورود به نواحی نزدیکتر به سطح خورشید تا فاصله کمتر از چهار میلیون مایل است که در آنجا سرعت خورشیدی و دمای تاج به اوج خود میرسد و فرصتهای بیسابقهای برای بررسی مکانیسمهای حرارتدهی تاج فراهم میکند.
نتایج این کاوش مستقیما در طراحی سیستمهای هشدار پیشرفته آب و هوای فضایی نوآوری خواهد شد تا مشغلههای حیاتی نظیر شبکه برقی، ناوبری ماهوارهای و ارتباطات هوایی در برابر طوفانهای ژئومغناطیسی تدافعی کنند.
همکاری بینالمللی در اشتراکگذاری دادههای پارکر، یانهای اروپایی و مشاهدات زمینی، مبنای یک پلتفرم جهانی پیشبینی فضایی را شکل میدهد که کشورها را در مدیریت ریسکهای ناشی از فعالیت خورشیدی یاری میرساند.
با ادامه ماموریت تا سال ۲۰۲۵، انتظار میرود پارکر شاهد دهها رویداد پرتاب جرم تاج دیگر شود و آرشیو دادههای حاصل، مرجع اصلی فیزیک پلاسما خورشید برای دهههای آینده تبدیل گردد.
این دستاورد علمی نه تنها مرزهای اکتشاف فضایی را توسعه میدهد بلکه نشان میدهد که سرمایهگذاری بر پایداری تکنولوژی در محیطهای شدید، کلید گشودن رازهای کهن ستارهی ما است.