توتالیتاریسم یا تمامیتخواهی نمادی است از سیستمهای سیاسی که در آنها قدرت مطلق در دست یک حزب، رهبر یا ایدئولوژی متمرکز قرار میگیرد و هیچ محدودیتی برای دخالت در زندگی شهروندان قائل نمیشود. این پدیده سیاسی در قرن بیستم با ظهور رژیمهایی چون نازیسم در آلمان، فاشیسم در ایتالیا و استالینیسم در اتحاد جماهیر به اوج خود رسید.
ویژگی اصلی حکومت تمامیتخواه، کنترل کامل بر تمام ابعاد زندگی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی است. در این نظامها، رسانهها، آموزش، هنر، علم و حتی تفکر افراد تحت نظارت و هدایت مستقیم دولت قرار میگیرند. اپوزیسیون سیاسی نه تنها ممنوع است، بلکه به عنوان خائن یا دشمن انقلاب معرفی و سرکوب میشود.
استفاده از ترور دولتی، بازداشتهای خودسرانه، محاکم نمایشی، اردوگاههای کار اجباری و تبلیغات گسترده برای القای ایدئولوژی رسمی، از ابزارهای رایج در حکومتهای تمامیتخواه است. پلیس مخفی و سازمانهای اطلاعاتی نقش محوری در ایجاد ترس و اطمینان از اطاعت مطلق شهروندان ایفا میکنند.
اقتصاد در سیستمهای توتالیتار نیز تحت کنترل کامل دولت قرار دارد و مالکیت خصوصی یا به طور کامل حذف میشود یا به شدت محدود و هدایت میشود. برنامهریزی مرکزی، انباشت اجباری، و توزیع منابع بر اساس اولویتهای ایدئولوژیک و امنیتی رژیم، جایگزین مکانیزمهای بازار میشود.
تاریخ معاصر شاهد سقوط اکثر رژیمهای تمامیتخواه کلاسیک بوده است، با این حال اشکال مدرنتری از استبداد با استفاده از تکنولوژیهای نظارت، کنترل سایبری و مهندسی اجتماعی همچنان در برخی کشورها ادامه دارد. شناخت ویژگیهای توتالیتاریسم برای دفاع از دموکراسی، حقوق بشر و حریههای اساسی ضروری است.