۶ سبک رهبری دانیل گلمن راهنمای انتخاب بهترین رویکرد برای مدیریت تیم, مقالات زیادی درباره سبکهای رهبری نگارش شده، اما واقعیت این است که یک رهبر موفق به بیش از یک رویکرد نیاز دارد.
اگر در انتخاب سبک مناسب برای خود و سازمان دودل هستید، ما در این مقاله شش سبک رهبری دانیل گلمن را بررسی میکنیم و شرایط کاربرد هر کدام را توضیح میدهیم.\دانیل گلمن، روانشناس مشهور و پدر نظریه هوش هیجانی، در سال ۲۰۰۰ مقالهای در هاروارد بیزینس ریویو منتشر کرد که در آن شش سبک رهبری را بر اساس نتایج تحقیقهای گسترده معرفی نمود.
و نیازهای تیم از آنها بهرهمند شوند\رهبری اجباری تمرکز بر فرماندهی و اطاعت فوریرهبری مقتدرانه بسیج تیم به سمت چشمانداز مشترکرهبری رقابتی انتظار برتری و خودمدیریتی بالا از اعضارهبری وابستهساز اولویت با پیوندهای عاطفی و همبستگیرهبری دموکراتیک تمرکز بر اجماع نظر و مشارکترهبری کوچینگ توسعه افراد و هدایت برای رشد\با وجود تحولات دو دهه اخیر، این سبکها همچنان معتبرند و تسلط بر آنها به مدیریت پیچیدگیهای موقعیتهای گوناگون کمک میکند.\\تحلیل دقیق هر سبک رهبری و زمان کاربرد\سبک رهبری اجباری فقط برای لحظات بحرانیبر اساس نظر گلمن، این سبک در اکثر مواقع کماثرترین رویکرد است.
با رویکردی اقتدارگرایانه و شعار کاری را که میگویم انجام ده، تصمیمگیری از بالا به پایین انجام میشود. اگرچه در کوتاهمدت نتیجهدهنده است، اما تأثیر مخربی بر فرهنگ سازمان دارد و باعث استعفای کارکنان، ناامیدی و بیانگیزگی میشود.زمان کاربرد تنها در موقعیتهای بحرانی که نیاز به اقدام سریع و قاطع است، مانند تصاحب شرکت یا اتاق اورژانس بیمارستان.
ستورالعملهای شفاف و مطمئن کردن کارکنان برای تلاش در راستای چشمانداز است.
این سبک خودمختاری را پرورش میدهد و رضایت شغلی و مشارکت را افزایش میدهد.زمان کاربرد در دوران تحول یا عدم قطعیت بالا. مثلاً مدیر اجرایی داروسازی میگوید ما به تعداد زیادی بیمار کمک میکنیم یا رهبر بیمه بیان میدارد ما آینده مردم را امن میسازیم.
این یادآوریها اهداف را برای تیم ملموس و معنادار میکند.\سبک رهبری رقابتی با احتیاط و در ترکیب با سایر سبکهادر این سبک مدیر به عنوان پیشتاز عمل میکند، استانداردهای بالا تعیین میکند و تیم را به رسیدن به آن تشویق میکند. اگرچه تلاش برای برتری تحسینبرانگیز است، اما فشار مداوم برای نتایج بهتر محیط کار را به فضای پراسترس و منفجره تبدیل میکند.
تمرکز بر کمالگرایی باعث میشود کارکنان نتوانند نتیجه کار را در مقیاس بزرگ ببینند و در نهایت سازمان را ترک کنند.زمان کاربرد نباید انتخاب اول باشد. تنها زمانی موثر است که کارکنان به شدت باانگیزه و با لیاقت باشند، مانند تیمهای تحقیق و توسعه یا حقوقی. حتی در این موارد باید با سبکهای دیگر ترکیب شود تا فرسودگی پیش نیاید.\سبک رهبری وابستهساز سازنده فرهنگ و ارتباطاتاین سبک بر پایه پیوندهای عاطفی قوی و حس همبستگی استوار است.
تقویت روحیه تیمی، ایجاد محیط کار مثبت و حمایتی، و حس تعلق خاطر در اعضا از نتایج آن است. در این فضای همدلانه، اعضا ایدهها و بازخوردها را آزادانه به اشتراک میگذارند و انگیزه بیشتری برای موفقیت دارند.زمان کاربرد برای شکلدهی فرهنگ و ارتباطات سازمان ضروری است، اما به تنهایی پاسخ چالشهای پیچیده یا اضطراری نیست.
ترکیب با سبک مقتدرانه تعادل را برقرار میکند و این سبک باید همیشه در کنار سایر رویکردها مورد استفاده قرار گیرد.\سبک رهبری دموکراتیک توانمندسازی و مشارکتاین رویکرد با هدف توانمندسازی اعضا در لحظات تصمیمگیری به کار میرود. با جمعآوری نظرات، گوش دادن به نگرانیها و در نظر گرفتن بازخوردها، نشان میدهید که اعضای تیم برای شما مهم هستند.
این شیوه حس تعلق و مالکیت را در تیم تقویت میکند.زمان کاربرد زمانی که از مسیر مطمئن نیستید یا برای تصمیم مهم به حمایت جمعی نیاز دارید. برای شرایط اضطراری مناسب نیست و ملزم است اعضا اطلاعات کافی درباره موضوع داشته باشند.\سبک رهبری کوچینگ سرمایهگذاری بر رشد فردیاین سبک بر توسعه شخصی و حرفهای اعضای تیم تمرکز دارد. رهبر وقت میگذارد تا اهداف بلندمدت اعضا را درک کرده و از رشد آنها پشتیبانی کند.
پرسشهایی مانند از شغل و زندگی خود چه میخواهید؟ و چگونه میتوانم کمکتان کنم؟ فضایی برای اشتراک نظر ایجاد میکند و حس ارزشمندی را القا مینماید.زمان کاربرد در ارزیابیهای عملکردی و مکالمات روزمره. مثلاً شما در کار الف عالی هستید، اما در انجام ب مشکل دارید.
آیا روش جدیدی مد نظرتان است؟ این بازخورد بهموقع به رشد کارکنان کمک میکند.\چگونه سبک رهبری را با شرایط تطبیق دهیم؟تحقیقات نشان میدهد موثرترین رهبرها کسانی هستند که سبک خود را با شرایط متغیر تطبیق میدهند؛ چه تغییر محیط، پویایی سازمانی یا چرخه کسبوکار.
باید به محیط دقت کنید، تأثیر خود بر دیگران را درک کنید و رویکرد را با این عناصر تنظیم نمایید.همانطور که گلمن اشاره میکند مؤثرترین رهبرها با انعطافپذیری کافی بین سبکها جابجا میشوند…
سبک خود را به صورت مکانیکی تحمیل نمیکنند و سیال هستند. بهترین رهبرها حساسیت بالایی نسبت به تأثیر خود بر دیگران دارند و سبک را متناسب با افراد و تیمها انتخاب میکنند.مثال کاربردی در آغاز پروژه تازه از سبک مقتدرانه برای دادن جهت و چشمانداز استفاده کنید. وقتی کارمندی با ماموریت خاصی مشکل دارد، به سبک کوچینگ روی بیاورید.
و زمانی که تیم با چالش روبروست و نیاز به تلاش بالا دارد، سبک رقابتی را به کار بگیرید.\آیا باید تمام ۶ سبک را تسلط داشته باشیم؟نگران نباشید اگر همه سبکها را نمیدانید. گلمن معتقد است هر فرد میتواند با تمرین و تکرار دامنه سبکهای رهبری خود را گسترش دهد. او پیشنهاد میکند بر رشد هوش هیجانی تمرکز کنید.
برای گسترش سبکها، رهبران باید ابتدا شناسایی کنند که به کدام تواناییهای هوش هیجانی نیاز دارند و سپس آنها را پرورش دهند.مثلاً رهبر وابستهساز در سه توانایی همدلی، تشکیل روابط و ربط قوی است، اما برای رهبری اجباری به مهارت اقتدار نیاز دارد که با تمرین قابل کسب است.\نکته مهمشش سبک رهبری گلمن تنها یکی از رویکردهای رهبری است. برای آشنایی با سایر مدلها میتوانید مقاله سبکهای رهبری را مطالعه کنید.\منبع HBR، \
