در محیط کار برخی اتفاقات اجتنابناپذیرند و ممکن است برای هر فردی رخ دهد؛ مثلا ممکن است حس کنید همکاران شما در جستوجوی سوءاستفاده از شما هستند. اگرچه این مسئله نگرانکننده است، شناختن علائم سوءاستفاده و یادگیری نحوه برخورد با آن به عبور از این موقعیت کمک میکند. در این گزارش به بررسی نشانههای سوءاستفاده همکاران و روشهای صحیح مقابله میپردازیم.
نشانههای سوءاستفاده همکاران
۱. قدردانی از لطف و پشتیبانیهای شما نمیکنند
درخواست پشتیبانی از همکار برای انجام کارها امری رایج است که میتواند علاوه بر تقویت ارتباطات تیم، انجام بهموقع ماموریتها و گسترش تواناییها را تضمین کند. گاهی هم ممکن است یکی از همکاران از شما بخواهد در زمان مرخصی او وظایفش را بر عهده بگیرد. چنین درخواستها تا زمانی قابلقبول هستند که طرفین در شرایط اضطراری متقابلا یکدیگر را پشتیبانی کنند. اگر همکاران شما مدام از شما پشتیبانی میخواهند اما به ندرت به شما کمک میکنند، احتمالا از شما سوءاستفاده میکنند. در مورد این ناعادله با همکار خود صریح و آشکار سخن بگویید و بگویید این رفتار چه حس ناخوشایندی به شما میدهد.
۲. بدون درک شرایط شما از شما پشتیبانی میخواهند
افرادی که در محل کار از دیگران سوءاستفاده میکنند، هیچگاه به حالت فرد روبرو دقت نمیکنند و برایشان مهم نیست که شما خلوت هستید یا شلوغ؛ قبل از درخواست، درباره وضعیت شما سوالی نمیپرسند. گاهی دلیل این رفتار استرس ناشی از عقبافتادن کارهاست، اما اگر این تکرار مداوم شود و همکاران انتظار داشته باشند همیشه برای کارهای اضافه در دسترس باشید، باید به آنها بگویید زمان انجام کارهای فراتر از وظایفم را ندارم.
۳. به اوقات فراغت شما احترام نمیگذارند
گاهی فشار کار به حدی میرسد که پس از پایان پروژه یا روزهای پرکار، ترجیح میدهید با چند روز مرخصی خستگی را از بین ببرید. مرخصی به معنای دوری از فضای کار و گذراندن وقت با خانواده است. اگر همکار یا مدیر در روزهای مرخصی با شما تماس بگیرد و بخواهد از راه دور کار انجام دهید، یعنی از شما سوءاستفاده میشود. در چنین مواقعی مؤدبانه و صریح بگویید من مرخصی گرفتهام و میخواهم این چند روز کار نکنم. ممنونم که درک میکنید.
۴. مدیر از شما میخواهد کارهای فراتر از ماموریتتان انجام دهید
ممکن است مدیر از شما بخواهد کارهایی را انجام دهید که جزو وظایف شما نیست. در این شرایط استرس و اضطراب طبیعی است. گاهی حتی صلاحیت انجام آن کارها را هم ندارید. اگر تمایل یا توانایی انجام کارهای اضافه را ندارید، موضوع را با مدیر در میان بگذارید و بپرسید چرا این کارها به شما محول شده. گاهی دلیل آن استخدام موقت نیرو است، اما اگر مدام از شما خواسته شود کارهای اضافه را انجام دهید، باید حتما با مدیر گفتگو کنید.
۵. پاداش یا ترفیعی برای کارهای اضافه دریافت نمیکنید
وقتی یک تیم پروژه را پیش میبرد، رهبر تیم باید اطمینان حاصل کند که تمام اعضا پاداش یا ترفیع یکسانی دریافت میکنند. اگر رفتار همکاران طوری است که انگار فقط خودشان زحمت کشیدهاند و زحمات شما نادیده گرفته میشود، یعنی از شما سوءاستفاده میکنند. این موضوع را با مدیر به اشتراک بگذارید و نارضایتیتان را بیان کنید.
نکاتی برای مقابله با سوءاستفاده همکاران
۱. مرزها را تعیین کنید
تعیین مرز در محل کار به حفظ تعادل بین کار و زندگی کمک میکند. اولین قدم این است که به همکاران بگویید خارج از ساعات کار تماسهای کاری را پاسخ نمیدهید. البته برای شرایط حساس میتوانید روش ارتباطی مخصوص را اعلام کنید.
۲. به خودتان احترام بگذارید
وقتی برای خودتان ارزش قائل شوید، همکاران نیز شما را محترم میشمارند. اگر مدام از شما توقع کارهای فراتر از وظیفه داشته باشند، میتوانید دو واکنش نشان دهید اگر تمایل به انجام کارهای اضافه ندارید، این موضوع را صریح و مؤدبانه منتقل کنید؛ اگر مایل هستید با ماندن بیشتر کارهای محولشده را انجام دهید، با سرپرست تیم در مورد میزان اضافهکاری به توافق برسید.
۳. ارتباطات خود را بهبود بخشید
خجالت و رودربایستی را کنار بگذارید و با همکاران ارتباط حرفهای برقرار کنید. اگر از شما پشتیبانی خواسته شد، بدون خجالت بگویید که در صورتی کمک میکنید که طرف مقابل در موقعیت مشابه شما را پشتیبانی کند. مهارتهای ارتباطی را تقویت کنید و سعی کنید ریشه سوءاستفاده گاهگاه همکاران را شناسایی کنید.
۴. ناگفتن را یاد بگیرید
پس از تعیین مرز و تقویت اعتمادبهنفس، نوبت به تمرین ناگفتن میرسد. شما ساعات زیادی در محل کار میگذرانی و اگر به هر خواستهای پاسخ مثبت دهید، به سرعت خسته میشوید. هرگز برای کاری که در قبالش قدردانی یا پاداش دریافت نمیکنید، وقت خود را هدر ندهید. وظایف اصلیتان را به بهترین وجه انجام دهید و برای پیشرفت تلاش کنید، اما در برابر سوءاستفاده مدیر و همکاران بایستید و بگویید نه.
۵. از تکنیک رویارویی منفعتی استفاده کنید
رویارویی نوعی تکنیک مدیریت تعارض است که امکان میدهد مشکل را از طریق مذاکره تجزیه و تحلیل کنید. هرگاه متوجه شدید همکاری میخواهد از شما سوءاستفاده کند، با لحنی آرام و محترمانه دلیل درخواستش را بپرسید. اگر انجام آن ماموریت برای او سخت است، با هم کار مورد نظر را انجام دهید تا مشکل را شناسایی و برای حل آن تلاش کنید. با این کار هم به همکار پشتیبانی کردهید و هم خودتان را از کارهای اضافه نجات دادهید.
سخن پایانی
متأسفانه سوءاستفاده همکاران یکی از رایجترین پدیدههای محل کار است. برخی افراد بدون در نظر گرفتن حالت و حجم کاری همکار، انتظار انجام ماموریتهای اضافه دارند. اگر شما نیز با این چالش روبرو هستید، بهتر است از نکات ذکرشده استفاده کنید و به این خواسته ناعادله پاسخ مناسب دهید.
آیا تا به حال متوجه سوءاستفاده همکار خود شدهید؟ چه اقدامی برای پیشگیری از تکرار انجام دادهید؟ لطفا نظرات و تجربیات ارزشمندتان را با ما و سایر کاربران به اشتراک بگذارید.
