تب روماتیسمی علائم، علل و روشهای درمان و پیشگیری از این بیماری خودایمنی, تب روماتیسمی یک بیماری خودایمنی و التهابی است که معمولاً در پی عفونتهای گلودرد استرپتوکوکی یا مخملکِ درماننشده بروز میکند. این عارضه میتواند باعث التهاب در بافتهای مختلف بدن از جمله مفاصل، قلب، پوست و سیستم عصبی مرکزی شود.
شناخت علائم، روشهای تشخیص و درمان به موقع میتواند از بروز مضاعفات جدی مانند روماتیسم قلبی جلوگیری کند.\تب روماتیسمی چیست؟تب روماتیسمی واکنش نادر اما جدی سیستم ایمنی بدن در برابر عفونت باکتری استریپتوکوک گروه است. وقتی عفونت گلودرد یا مخملک بهدرستی با آنتیبیوتیک درمان نشود، سیستم ایمی به اشتباه بافتهای سالم بدن را هدف قرار میدهد و التهاب گسترده ایجاد میکند.
تب بالادرد و تورم مفاصل (بهویژه زانو، مچ پا، آرنج و شانه)راش پوستی قرمز و ناهموار (ارتیما مارگیناتوم)حرکات بیاختیار و تند اعضای بدن (کوریا سیدنهام)ندولهای زیر پوستی (برجستگیهای کوچک و بیدرد)درد قفسه سینه، خفقان یا علائم نارسایی قلبیخستگی شدید، درد عضلانی و سردرد\علل و مکانیزم بروز بیماریعامل اصلی، عفونت باکتری استریپتوکوک پیوژن (گروه ) است که در صورت درمان ناکافی، واکنش متقابل ایمنی را تحریک میکند.
در این فرآیند، آنتیبادیهای تولیدشده علیه باکتری، به دلیل شباهت مولکولی به پروتئینهای بافتهای قلب، مفصل، پوست و مغز، به آنها حمله میکنند و التهاب ایجاد میکنند.\عوامل خطر و زمینهسازها\سن شیوع بالا در کودکان ۵ تا ۱۵ سالهشرایط محیطی زندگی در محیطهای شلوغ، کمتهویه و با بهداشت نامناسبسابقه خانوادگی استعداد ژنتیکی در برخی خانوادههادسترسی محدود به مراقبتهای پزشکی عدم درمان بهموقع عفونتهای استریپتوکوکالعفونتهای مکرر کودکان با گلودرد استریپتوکوکال تکراری مستعدترند\تأثیر بر قلب و مضاعقات بلندمدتخطرناکترین مضاعف تب روماتیسمی، لیو قلب است.
ظاهر میشوند.\روشهای تشخیصتشخیص بر اساس معیارهای جونز اصلاحشده انجام میشود.
بیمار باید ۲ معیار اصلی یا ۱ معیار اصلی و ۲ معیار جزئی را داشته باشد، همراه با شواهد عفونت استریپتوکوکال اخیر.معیارهای اصلی آرتریت مهاجر، کاردیت، کوریا، ارتیما مارگیناتوم، ندولهای زیر پوستیمعیارهای جزئی تب، آرتژی، سابقه تب روماتیسمی، افزایش ESR یا CRP، فاصله PR طولانی در ECGآزمایشهای کمکی شامل تست سریع استریپتوکوک، کشت گلو، آنتیاسترپتولیزین (ASO)، CRP، ESR، اکوکاردیوگرافی و \بروتکل درمان۱.
از بین بردن عفونت باکتریاییآنتیبیوتیکها (معمولاً پنیسیلین بنزاتین تزریقی تکدوژ یا پنیسیلین و آنتیبیوتیکهای ماکرولید در آلرژی) برای ریشهکن عفونت استریپتوکوکال تجویز میشوند.۲. کنترل التهابداروهای ضدالتهابی استروئیدی (پردنیزولون) یا غیراستروئیدی (نابومتون، ایبوپروفن) برای کاهش التهاب مفصلی و کاردیت به کار میروند.۳.
درمان حمایتی و تخصصیدر موارد شدید کاردیت، ممکن است نیاز به دیورتیک، اینهیبیتور ACE یا حتی جراحی تعویض دریچه قلب باشد.
درمان فیزیوتراپی برای حفظ دامنه حرکت مفاصل توصیه میشود.\استراتژیهای پیشگیری\پیشگیری اولیه تشخیص و درمان کامل گلودرد استریپتوکوکال با کامل آنتیبیوتیک (۱۰ روزه پنیسیلین یا تکدوژ بنزاتین)پیشگیری ثانویه (پروفیلاکسیس) بنزاتین پنیسیلین هر ۳-۴ هفته یکبار تا ۲۱ سالگی یا ۱۰ سال از آخرین حمله (هرکدام طولانیتر) برای پیشگیری از عودرعایت بهداشت فردی، تهویه محیطهای زندگی، پرهیز از تماس نزدیک با بیماران عفونی\نکات کلیدی برای والدین و مراقبتکنندگان\هر گلودردی که بیش از ۳ روز ادامه دارد، باید توسط پزشک ارزیابی شود>دوره آنتیبیوتیک باید کامل طی شود، حتی اگر علائم زودتر بهبود یابد>مراقبتهای قلبی منظم (اکوکاردیوگرافی سالانه) در بیماران سابقهدار ضروری است>تب روماتیسمی مسری نیست، اما عفونت استریپتوکوکال از طریق قطرات تنفسی منتقل میشود\مدیریت بهموقع و پیگیری منظم میتواند کیفیت زندگی کودکان مبتلا را حفظ کرده و از بروز فلج قلبی در سنین بلوغ جلوگیری کند.
در صورت مشاهده هرکدام از علائم یادشده، بلافاصله با پزشک اطفال یا روماتولوژیست مشورت کنید.\\هشدار! این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشورت، تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای هرگونه تصمیم درمانی با پزشک متخصص مشورت کنید.
