جراحی ایلئوستومی دلایل انجام، انواع روشها، مراحل بهبودی و نکات حیاتی مراقبت, ایلئوستومی یک مداخله جراحی است که در آن بخش پایانی روده کوچک (ایلئوم) از طریق یک سوراخ در دیواره شکم به بیرون هدایت میشود تا مواد زائد بدن خارج گردند. این روش زمانی به کار میرود که روده بزرگ یا رکتوم نتوانند وظیفه دفع را به درستی انجام دهند.
بسته به نوع بیماری، جراح ممکن است این روش را به صورت موقت (قابل بازگشت) یا دائمی اجرا کند.\بیماریهای نیازمند ایلئوستومی موقت و دائمایلئوستومی موقت معمولاً برای ایجاد فرصت بهبودی به روده بزرگ پس از جراحیها، عفونتهای حاد، زخمهای عمیق یا انسدادهای موقتی انجام میشود و پس از بهبود بیمار برداشته میگردد.
دارد (بروک) – دائمیدر این روش رایج، جراح ایلئوم را از سوراخ استوما به بیرون میکشد، لبههای آن را به پوست شکم بخیه میزند و یک کیسه جمعآوری خارجی روی آن نصب میگردد.
از آنجا که کنترل ارادی بر دفع وجود ندارد، کیسه باید به طور مداوم متصل بماند.ایلئوستومی موقت و کیسههای داخلیاین دسته شامل روشهایی است که در آنها ذخیرهسازی مدفوع درون بدن امکانپذیر است\کیسه جی شایعترین روش داخلی است. جراح از لولههای ایلئوم یک مخزن شکل میسازد و آن را به مقعد متصل میکند تا دفع از مسیر طبیعی انجام گیرد.
راهنمای کامل آبرسانی این کار معمولاً در چند مرحله جراحی انجام میشود.کیسه کی ( / کوک) یک مخزن داخلی با یک دریچه یکطرفه ساخته میشود که از نشت مدفوع جلوگیری میکند.
تخلیه با وارد کردن یک لوله منعطف از طریق استوما انجام میگیرد و نیازی به کیسه خارجی نیست.\مراحل انجام جراحیآمادگی پیش از عملبیمار تحت بیهوشی کامل قرار میگیرد و تیم جراحی تمام جزئیات روش، ریسکها و مراقبتهای بعدی را با او مرور میکنند.روشهای دسترسی جراحیعمل میتواند به صورت باز (سنتی) یا لاپاراسکوپی (بینبینی) اجرا شود.
در روش لاپاراسکوپی، از چند برش کوچک و دوربین نوری استفاده میشود که باعث کاهش خونریزی، درد کمتر و بهبودی سریعتر میگردد. در هر دو روش، انتهای روده کوچک از سوراخ استوما خارج شده و به پوست شکم تثبیت میشود.بازبینی و بهبودی در بیمارستان و منزلبیمار معمولاً ۵ تا ۷ روز در بیمارستان بستری میماند. بهبودی کامل در منزل حدود ۶ هفته و ترمیم کامل روده تا ۲ ماه طول میکشد.
اگر ایلئوستومی موقت باشد، جراحی دوم برای بستن استوما و وصل مجدد روده معمولاً ۳ تا ۶ ماه بعد برنامهریزی میشود.\عوارض و ریسکهای احتمالیهرچند ایمن است، اما عوارضی نظیر خونریزی داخلی، عفونت محل جراحی، آسیب به اندامهای همجوار، سوءجذب مواد مغذی، انسداد روده ناشی از چسبندگی بافت، ایسکمی (کمخونی) استوما، پرولاپس (خروج بیش از حد استوما) و فتق پاراستومال ممکن است رخ دهد.
مشورت پیشاپراتیوری با جراح برای درک ریسکهای فردی ضروری است.\رژیم غذایی پس از جراحی\هفتههای اول مصرف غذاهای ساده، کمروغنی و آسانهضم.جوییدن کامل غذا و نوشیدن مایعات فراوان برای کمک به هضم.تقسیم وعدهها به وعدههای کوچک و مکرر در طول روز.اجتناب از آجیل، دانههای سخت، سبزیجات ترد و غذاهای â نفخ در دوره اول.\علائم هشداردهنده چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟\انقباضات شکمی طولانیتر از ۲ تا ۳ ساعت.تهوع و استفراغ مداوم.عدم خروج مدفوع یا گاز بیش از ۴ ساعت (نشانه انسداد روده).بوی بد استوما ادامهدار بیش از یک هفته.بریدگی، زخم یا تحریک شدید پوست اطراف استوما.هرگونه صدمه مستقیم به استوما.\پاسخ به سوالات متداولتفاوت ایلئوستومی و کولستومی چیست؟هر دو مسیر دفع را تغییر میدهند، اما در ایلئوستومی خروج از روده کوچک (ایلئوم) و در کولستومی از روده بزرگ (کولون) برقرار میشود.کیسه ایلئوستومی چیست و چگونه کار میکند؟یک کیسه چسباندهپذیر پوستی است که روی استوما قرار میگیرد و مدفوع را جمعآوری میکند.
باید وقتی تا یکسوم یا نصف پر شد تخلیه گردد.آیا کنترل دفع در ایلئوستومی امکانپذیر است؟در نوع استاندارد (بروک) کنترل ارادی وجود ندارد، اما در کیسههای داخلی (جی و کی) با وجود دریچه یا اتصال به مقعد، کنترل دفع بازگردانده میشود.بازگشت به زندگی طبیعی چه زمانی ممکن است؟پس از تأیید پزشک و بهبودی کامل زخمها، فعالیتهای روزمره، کار، ورزش و روابط جنسی قابل انجام هستند.مدیریت بوی کیسه\کاهش مصرف غذاهای بوزا (تخممرغ، سیر، پیاز، ماهی، لبنیات، قهوه، خیار).اطمینان از چسباندن کامل و بینشت کیسه.تخلیه منظم کیسه.استفاده از کیسههای ضدبو و داروهای کاهشدهنده بو با دستور پزشک.\نفخ و صداهای رودهنفخ رایج است.
وعدههای کوچک و مکرر (۴-۵ وعده) و شناسایی غذاهای â نفک با کمک پزشک مفیدند.
صداهای عجیب معده با فشار ملایم روی کیسه قابل مدیریت هستند.شکل و ظاهر استوما\رنگ صورتی تا قرمز، مرطوب و شبیه به بافت دهان.شکل گرد یا بیضی، ممکن است صاف یا کمی برآمده باشد.ترشح مخاط طبیعی است.در هفتههای اول تورم دارد و به مرور کوچک میشود.\مراقبت از پوست پیراستومال\شستشو با آب لونه و خشک کردن کامل قبل از نصب کیسه جدید.بررسی اندازه دهانه کیسه خیلی کوچک باعث فشار و تورم، خیلی بزرگ باعث نشت و التهاب میشود.برنامهریزی منظم تعویض کیسه (معمولاً هر ۳ تا ۵ روز) برای پیشگیری از نشت و التهاب پوست.اجتناب از جدا کردن زودرس چسب پوستی برای حفظ یکپارچگی پوست.تعویض بیش از یک بار در روز توصیه نمیشود مگر در موارد ضروری.
